Welkom op Dieseldokter.nl

De website van Fer.

Fer is De Dieseldokter voor (scheeps)diesels.

Op deze site vind je handleidingen van verschillinde motoren maar ook hoe je het onderhoud of reparaties aan een motor kunt uitvoeren. De site wordt voortduren voorzien van nieuwe beschrijvingen dus kom gerust eens terug.

 

 

 

Revisie Startmotor

De startmotor is één van de zwaarst belaste onderdelen en tevens het meest verwaarloosde onderdeel van de motor. Het lijkt wel dat de meeste sleutelaars vergeten dat er een startmotor op de motor zit.

Waarschijnlijk zijn startmotoren gewoon te betrouwbaar. Je hoeft er jaren niets aan te doen en dan raakt iets al gauw in de vergeethoek. Als er dan problemen optreden ga je er niet zo snel van uit dat iets dat altijd goed zijn werk deed, zo maar ineens onderhoud nodig heeft. Toch heeft ook de startmotor op zijn tijd wat aandacht nodig. Het anker draait in lagers en deze moeten regelmatig gesmeerd worden of vervangen. Ook de koolborstels en de veertjes van de startmotor hebben het zwaar te voorduren en moeten zo nu en dan eens vervangen worden.

Het lastige met startmotoren is dat de slijtage erg langzaam optreedt. Elk jaar gaat het startvermogen weer een klein beetje achteruit en het valt daardoor meestal niet op. Hetzelfde geldt voor de kwaliteit van de startkabels. Zij krijgen langzaam meer weerstand en de startmotor krijgt het hierdoor steeds moeilijker.

Ga dus niet gelijk een nieuwe accu kopen als de motor wat moeilijker begint te starten, maar meet eerst de boel eens door en kijk waar het probleem ligt voordat je tot de aanschaf van nieuwe onderdelen over gaat. Meten is zeker weten!

 

Onderhoud van de startmotor

Er zijn veel verschillende modellen startmotoren gebruikt in de loop der jaren, maar de manier van werken verschilt niet veel onderling.

Stap 1.

Demonteer de startmotor van je motor en leg deze op de werkbank of een ander plek waar je gemakkelijk de startmotor uit elkaar kan halen zonder dat er onderdelen kwijt raken.

Tip: merk de draden die op de startmotor zijn aangesloten.

Startmotor Foto 1

Stap 2.

Nu ga je als eerste de bendix los halen. Deze zit met 2 of 3 schroeven vast op je startmotor.

Let wel op dat dit een erg lastig klusje is, met name het weer in elkaar zetten van de bendix. Wil je deze stap niet uitvoeren ga dan naar het hoofdstuk Alleen koolborstel vervangen.

Tip: De bendix is ook wel weer gangbaar en schoon te maken met WD 40 als je deze niet uit elkaar wilt halen. Laat WD40 een nachtje intrekken als de bendix erg vervuild is en/of vast zit.

Stap 3.

Daarna ga je aan de voorzijde de kop er afhalen. Aan de achterzijde van de startmotor zitten 2 lange bouten, deze draai je los en daarna geef je even een tik met de nylonhamer er op zodat hij los schiet.

Startmotor Foto 3

Stap 4.

Nu ga je naar de achterkant van je startmotor en je verwijdert het deksel. Je ziet nu de koolborstels al zitten. Het kan zijn dat de koolborstelhouder vast zit aan het deksel. Deze zitten dan meestal met twee bouten vast. Deze moet je eerst loshalen anders blijft het deksel aan de draden van de koolborstel hangen.

Startmotor Foto 4

Schuif het deksel voorzichtig naar boven zodat de borstels heel blijven en op hun plaats blijven zitten.

Startmotor Foto 25

Het achterdeksel van de startmotor, twee verschillende bouten. Eén set om de hele startmotor bij elkaar te houden en één set om de koolborstelhouder vast te zetten.

Startmotor Foto 5

Koolborstelhouder.

Stap 5.

Nu kan ook het anker uit zijn huis gehaald worden.

Startmotor Foto 6

Stap 6.

De onderdelen moeten nu goed gereinigd worden, dit kan je doen met wat wasbenzine en een kwast.

Je kunt het afwasteiltje van moeder gebruiken maar ik sta niet voor de gevolgen in.

Zorg er wel voor dat het anker niet te nat wordt en dat je alles goed schoon poetst, voor zover dat nog kan natuurlijk.

Hier even een foto van alle onderdelen van de startmotor netjes vetvrij en schoon.

Startmotor Foto 7

Startmotor Foto 8

Hier even een foto van alle onderdelen van de startmotor netjes  vetvrij en schoon.

Stap 7.

Nadat alles goed is schoongemaakt moet je nog even het koperen gedeelte van het anker licht opschuren.

Het kan zijn dat de koolborstels vervangen moeten worden, deze zijn vaak bij een goed gesorteerde automaterialenzaak te verkrijgen.

Stap 8.

De startmotor moet weer in elkaar gezet worden.

Je pakt het huis en stopt daar het anker door zodat het koperen gedeelte er aan de bovenzijde uitsteekt.

Nu pak je het element waar de koolborstel op zitten. Deze moeten alle 4 ingedrukt zijn om deze over het ankergedeelte te laten zakken.

Tip: Nu kom je handen en vingers tekort. Pak een stukje koperdraad, druk de koolborstel in en klem deze met de koperdraad. Doe dit bij 2 koolborstels (zie foto).

Startmotor Foto 9

Stap 9.

Nu kun je het element zo om het anker heen laten zakken. Je maakt de koperdraden los en alle 4 borstels zitten op zijn plek. Druk nu voorzichtig het anker samen met het element op zijn plaats in het huis.

Startmotor Foto 10

Stap 10.

Monteer het deksel, doe even wat vet bij de glijlagers die er op draaien en klaar.

Monteer aan de voorzijde de kop. Let wel op dat je de vork er goed op zet en dat het beschermrubber er goed tussen komt te zitten. Draai de 2 lange bouten weer aan.

Stap 10.

Nu komt de bendix aan de beurt. Smeer even het binnen gedeelte in met olie (geen vet en geen kopervet, dit trekt alleen maar vuil aan), motor olie is ook goed. Nu alleen de bus inhaken aan de binnenzijde van het anker.

Startmotor Foto 26

Stap 11.

Draai het buitenhuis van de bendix er weer op en je startmotor is weer gereed.

Startmotor Foto 1

Stap 12

Even uitproberen

Voor we de startmotor weer in de motor hangen is het verstandig hem eerst even te testen. Met een accu en twee startkabels proberen we even of de startmotor goed reageert.

Indien de startmotor nog steeds niet goed werkt, kan het de bendix zijn. Een nieuwe is te koop bij een goed gesorteerde automaterialenzaak.

Nu je toch bezig bent is het verstandig om even naar de bedrading te kijken van de startmotor. Vaak is deze oud en te dun van draaddikte. Vroeger werd er nog wel eens 16 mm2 gebruik maar tegenwoordig is 25 mm2 de standaard.

En vergeet niet de schakeldraad.

Deze operatie zal je gemiddeld elke 5 jaar een keer moeten doen.

Alleen koolborstels vervangen.

Hieronder volgt nog een snelle beschrijving indien je (alleen) de koolborstels wilt vervangen.

 

Startmotor Foto 12

We beginnen met de eindkap van de startmotor te verwijderen.

Startmotor Foto 13

Na het verwijderen van de koolborstelhouder kunnen
we de ellende pas goed overzien
.

Startmotor Foto 14

We beginnen de boel schoon te maken en een paar nieuwe koolborstels te monteren.

Startmotor Foto 15

Met een paar ijzerdraadjes houden we de koolborstels op
hun plek bij de montage van het anker.

Startmotor theorie :

Startrelais.

Startmotor Foto 16.jpg

1 Klem 30 van accu

2 Klem 50 van contactschakelaar

3 Aansluiting veldwikkeling

Startmotor Foto 17.jpg

Aansluitschema.

Een dwarsdoorsnede van een veel voorkomende startmotor

Startmotor Foto 18.jpg Startmotor Foto 19.jpg.png

1.Contactslot/startschakelaar
2. Relais, met E-(aantrek) en H-(houd) spoelwikkelingen
3. Veldwikkeling
4. Inschakelhefboom
5. Starter(tand)krans
6. Ronsel met vrijloopkoppeling
7. Schroefvormige spiebaan
8. Anker
9. Batterij     ( 30 en 50 zijn genormeerde aansluitpen-nummers )

Hier nog een dwarsdoorsnede van een veel voorkomende starmotor

Startmotor Foto 20.jpg.png

Probleem:

De startmotor slaat niet aan, je hoort alleen een klik van het relais.

Oplossing:

In volgorde van controle advies:

1. Slechte elektrische verbindingen (losse of gebroken accukabel, losse of gecorrodeerde accuklemmen, slechte massaverbinding).

2. Accu testen (of evt. ander accu gebruiken bij twijfel).

3. Startmotor zelf.

 

Vergeet ook niet om de laadspanning van de dynamo even na te meten als je het probleem uiteindelijk gevonden hebt. Die hoort tussen de ca. 13,8 en 14,4 Volt te zijn.

Het relais kan aantrekken, maar het zou ook kunnen liggen aan de koolborstels die geen contact meer maken (of versleten zijn of blijven hangen).

 

Startmotor doormeten:

Sluit een voltmeter aan op B + van de startmotor en controleer of deze ca. 12 Volt aan geeft (12,4 V onbelast is 100 % geladen). Start nu de motor en lees de spanning af. Als deze bijna niet is veranderd dan is de aanvoerspanning goed. Sluit nu de meter aan op het draadje van het relais en start nog eens. Hier moet ca. 12 volt op komen. Werkt de startmotor niet, demonteer deze dan en kijk hem na door uit hem elkaar te halen en door te meten.

Ik hoop dat de beschrijving een beetje duidelijk is en dat diegene die hem gebruikt de klus succesvol kan afronden met deze handleiding.