Welkom op Dieseldokter.nl

De website van Fer.

Fer is De Dieseldokter voor (scheeps)diesels.

Op deze site vind je handleidingen van verschillinde motoren maar ook hoe je het onderhoud of reparaties aan een motor kunt uitvoeren. De site wordt voortduren voorzien van nieuwe beschrijvingen dus kom gerust eens terug.

 

 

 

Brandstof Systeem

Ook een brandstofsysteem heeft onderhoud nodig !

 

afbeelding 1      afbeelding 2

Inleiding.

Op deze pagina wil ik het één en ander uitleggen over het gehele brandstofsysteem.
Hoe het werkt, waar je op moet letten tijdens het seizoen en waar je met onderhoud op moet letten.

Het is namelijk zo dat 60% van de motorstoringen een brandstofprobleem is.

Regelmatig zit er water en/of bacteriën in de brandstof, of er komt lucht in het systeem door verouderde slangen.

Dit komt o.a. door niet meer goed afsluitende slangkoppelingen.

En ik wil ook meteen een paar fabeltjes uit de wereld helpen.
Zoals condensatie in de tank, dit is niet de oorzaak dat er vaak water in de tank zit.
Een tank bevat namelijk niet genoeg lucht om veel waterdamp te bevatten.
Dit komt omdat de meeste tanks half vol of meer gevuld zijn waardoor de luchthoeveelheid kleiner is dan de tankinhoud. Daarnaast bevat lucht maar weinig waterdamp, zelfs bij 100% luchtvochtigheid en dit zal in de praktijk niet voorkomen.

Verder wil ik de werking van de opvoerpomp laten zien. En al is deze pomp erg betrouwbaar, je zult toch altijd een keer per jaar enig onderhoud moeten plegen.

Verder hebben we natuurlijk de inspuitpomp. Dit is een complex apparaat waar je als leek maar beter af kan blijven. Maar ik zal er toch het één en ander over vertellen.

Dan hebben we natuurlijk nog de verschillende filters zoals een waterafscheider
in combinatie met een groffilter en dan nog een fijnfilter voor de allerkleinste vuildeeltjes.
Hiertussen zit nog een klein zeeffilter dat in de deksel van de opvoerpomp zit gemonteerd.

Aan het eind van deze pagina heb ik nog wat storingen opgeschreven en daarbij de oplossingen. Het zijn de meest voorkomende storingen bij een dieselmotor en vaak zelf te verhelpen.
Er is ook een beschrijving van rookvormen en wat de mogelijke oorzaak van rookvorming kan zijn.

Het brandstofsysteem.

Een goed geïnstalleerd brandstofsysteem werkt als volgt:
Als de motor is gestart wordt er diesel uit de tank gezogen door het opvoerpompje.
De brandstof passeert het groffilter, ook wel waterafscheider genoemd, daar worden eventuele bacteriën en water gescheiden van de diesel.
De opvoerpomp perst de brandstof door het fijnfilter op de motor, waarna het de inspuitpomp bereikt. Van daar gaat de brandstof met hoge druk naar de verstuivers.
De inspuitpomp krijgt opzettelijk teveel brandstof toegevoerd. Dit wordt via de retourleiding terug gevoerd naar de tank. Dit geldt ook voor de lekkage van de verstuivers.

De hierboven beschreven werking van het brandstofsysteem heeft een aantal voordelen ten opzichte van andere systemen.

·        De inspuitpomp word gekoeld met brandstof uit de tank.
·        Het water wordt gescheiden van de brandstof.
·        Eventuele luchtbellen worden afgevoerd via de retourleiding naar de tank.

afbeelding 3

Helaas hebben veel brandstofsystemen nog de retourleiding op het fijnfilter zitten (Yanmar)
waardoor motorstoringen kunnen ontstaan. Dit geldt ook voor retourleidingen die bovenin de tank uitmonden.
De verklaring hiervoor is dat als de retourleiding boven het brandstofniveau ligt, er lucht in de leiding kan komen waardoor de brandstof uit de leiding stroomt en de motor moeilijker start.
Hetzelfde geldt voor een retourleiding op het fijnfilter, daar zou een ongewenst luchtbelletje kunnen komen waardoor er lucht in het filter komt.
Dit gaat vooral op bij oudere motoren omdat daar de terugslagklep van de inspuitpomp soms begint te lekken.

Brandstoftank.

Een brandstofsysteem bestaat niet alleen uit een paar pompen en filters, de tank is natuurlijk een belangrijk onderdeel van het systeem. Helaas wordt er maar weinig aandacht aan dit onderdeel van het systeem geschonken.

En dit is niet terecht, want het is een feit dat de meeste motorstoringen te wijten zijn aan vervuilde brandstof en vervuiling begint in de tank.

Brandstoftanks zijn er in grofweg drie materialen, te weten staal, RVS en kunststof. Elk type heeft vóór- en nadelen.
Er zal in een stalen tank op een gegeven moment puntcorrosie op de bodem ontstaan, omdat er altijd wel wat water in de tank zit, tenzij de tank een zogenoemde waterzak heeft.

Helaas hebben veel brandstofsystemen nog de retourleiding op het fijnfilter zitten (Yanmar)
waardoor motorstoringen kunnen ontstaan. Dit geldt ook voor retourleidingen die bovenin de tank uitmonden.
De verklaring hiervoor is dat als de retourleiding boven het brandstofniveau ligt, er lucht in de leiding kan komen waardoor de brandstof uit de leiding stroomt en de motor moeilijker start.
Hetzelfde geldt voor een retourleiding op het fijnfilter, daar zou een ongewenst luchtbelletje kunnen komen waardoor er lucht in het filter komt.
Dit gaat vooral op bij oudere motoren omdat daar de terugslagklep van de inspuitpomp soms begint te lekken.
afbeelding 4           afbeelding 5

Een waterzak zorg er voor dat je het water kan aftappen op het laagste punt, waardoor bacteriegroei in de tank wordt voorkomen.
Eén of twee keer per jaar aftappen ter controle is voldoende. Als je het vaker moet doen dan kan er ergens iets mis zijn, bijvoorbeeld dat het afdichtingsrubber van de vuldop niet meer goed afsluit. Dit is een nogal veel voorkomend euvel.

Een RVS tank heeft het voordeel dat deze in principe niet roest, maar als de lassen van de tank niet goed zijn behandeld aan de binnenkant is roestvorming nog steeds mogelijk en zal de tank op den duur gaan lekken.

afbeelding 6                 afbeelding 7

RVS Tank                            Vetus mangat deksels

Deze RVS tank heeft een mangat voor inspectie, dit zou elke dieseltank moeten hebben.
Een mangat is er voor om de tank te kunnen controleren op bacteriegroei en als dit het geval is kan je via dit mangat de tank makkelijk schoonmaken.
Mocht de tank nog geen mangat hebben dan kan je deze makkelijk zelf maken in de bovenkant van de tank met Vetus mangat deksels.

De kunststof tank heeft als voordeel dat hier absoluut geen roestvorming in voor kan komen en dat ze ook in verschillende vormen te koop zijn voor een redelijke prijs.
Het nadeel is wel dat het lastig is om er zelf een extra aansluiting op te maken omdat de aansluiting moeilijk vloeistof- en geurdicht is te maken.
Verder zit er op deze tanks geen aftapkraan op de bodem om eventueel water af te tappen.

afbeelding 8

Bij een tank hoort ook een niveaumeter, deze zijn er in meerdere uitvoeringen.
Bij stalen tanks zie je nog wel eens een doorzichtig kunststof slangetje.

afbeelding 9

Maar tegenwoordig wil je toch liever een metertje op je dashboard, daar zijn twee systemen voor.
Eén waarbij je 3 sensoren tegen de tank plakt of één waarbij je een vlotter in de tank plaatst.
Beide systemen werken prima.

vlotter systeem                                                                   Vetus sensor systeem

10afbeelding 11      afbeelding 12afbeelding 12afbeelding 12

vlotter                      tankinhoud meter                                        sensoren

 

Tankontluchting

De tankontluchter wordt vaak niet gezien als een essentieel ding maar er kunnen helaas toch vervelende problemen voorkomen als de ontluchter verkeerd is gemonteerd.
Zo mondt bij zeiljachten de ontluchting vaak in de kuip uit, waardoor soms vervelende dieselgeuren in en rondom de kuip hangen. Dit is te voorkomen door een diesel geurfilter te plaatsen.
Verder komt het voor dat de ontluchter zonder filter en/of een terugloopt bocht is gemonteerd. Hierdoor kan er, indien er bij golfslag water in de kuip stroomt, water in de dieseltank komen.

 

 afbeelding 14                                       afbeelding 15

De foto hierboven geeft aan hoe het niet moet.      De foto hierboven geeft een goede constructie van de tank ontluchter met geurfilter aan.

Slangenklemmen

afbeelding 16           afbeelding 17

Slangenklemmen van RVS.                                          De normale huis, tuin en keuken slangenklem, vermijden op een boot.

Om de slangen van de brandstoftank en dergelijke vast te zetten gebruik je slangenklemmen, deze zijn er in verschillende uitvoeringen en maten.
De voorkeur gaat uit naar een RVS slangenklem en dan dubbel uitgevoerd. Dit omdat als er één stuk gaat of niet meer goed klemt er altijd nog de tweede slangenklem is die de boel vasthoud.

Waterafscheider

Water en vuil in dieselbrandstof kunnen de hoog gepolijste onderdelen van brandstofpompen en verstuivers ernstig beschadigen. Vuildeeltjes kunnen ook de plunjers van de brandstofpomp onbruikbaar maken, daarom hoort op elke motorinstallatie een waterafscheider. Slib, condens- en roestvorming zijn de voornaamste oorzaak van motorstoringen en schade aan het brandstofsysteem.Varen in onrustig water brengt vuil en water aan het zweven in de tank, zodat deze zich door de hele tank verspreiden en worden opgezogen door de pomp. Een waterafscheider (groffilter) zorgt ervoor dat de brandstof die de motor ontvangt schoon is van water en bacteriën.

afbeelding 18                                                                          afbeelding 19

Het Separ 2000 filter is een professioneel                   A Filterhuis
filtersysteem dat de motor optimaal                            B Inlaat brandstof
beschermd. Het is helaas ook meteen een                   C en D Uitgang brandstof
duur filtersysteem.

afbeelding 1                        afbeelding 20

Het filter hierboven is een veel gebruikte                                           Een Vetus waterafscheider met groffilter.

IMG_3095                                          IMG_2795

Waterafscheider met opvoerpomp,hiermee                                  Bij dit waterafscheider/groffilter hoef je niet bang te zijn

kan je het brandstofsysteem makkelijker                                       voor  lekkage van diesel lekkage of lucht lekkage omdat

ontluchten en is vooral handig als de tank                                    dit filter geen O-ringen heeft zoals Delphi.

lager ligt dan de opvoerpomp van de motor.


De bovenstaande water/groffilters kunt u in de Winkel van mijn nieuwe site www.dedieseldokter.nl terug vinden, dit geld ook voor fijnfilters voor merken en type scheepsmotoren.

Dieselbacterie

Diesel bevat altijd water en dit komt vrij als diesel langere tijd stilt staat in een tank, of het nu de tank van de boot is of van het tankstation dit maak niet uit.
Water is de voedingsbron van de gevreesde dieselbacterie die leidingen en filters laat verstoppen. Daarom is een goed voorfilter op elk diesel brandstofsysteem vereist om problemen en slijtage van de brandstofpomp te voorkomen.

De bacteriën leven op de grens van water en brandstof en in elk type diesel komen deze voor. Na afkoeling kan een gedeelte van het aanwezige water vrij komen in de tank.
Omdat het zwavelgehalte in diesel is/wordt verminderd (wettelijke regeling) krijgen bacteriën en schimmels steeds meer de kans om te groeien.

Er is maar weinig water in de diesel nodig om bacteriegroei te bevorderen. Voeg daar nog een omgevingstemperatuur van 30 á 40 C (diesel warmt op door aanvoer via de retourleiding) aan toe en je hebt het ideale recept voor bacteriegroei.
Om nu zo veel mogelijk te voorkomen dat er water en vuil in de tank komt is het verstandig om alleen te tanken bij tankstations met een hoge omloopsnelheid. Om bacteriën groei te voorkomen of te stoppen is het verstandig om een toevoeging bij de diesel te doen die bacteriën voorkomt en als deze aanwezig is stopt. Dit middel is in de Winkel van mijn nieuwe site ww.dedieseldokter.nl te verkrijgen.

 

afbeelding 21

Een glas waar water en diesel in zit en waarin bacteriën groeien.

afbeelding 22     afbeelding 23

Als je het groffilter openmaakt weet je of je vervuiling in de tank hebt.
In dit geval heeft het filter zijn werk gedaan en is duidelijk dat de tank vervuild is.
De vervuiling van de tank moet worden verholpen, bij voorkeur door de tank helemaal leeg te halen en goed schoon te maken.

Vacuümmeter

Een dubbel uitgevoerde waterafscheider met vacuümmeter.

Er zijn mensen die hun waterafscheider dubbel hebben uitgevoerd. De reden hiervoor is dat ze makkelijk willen kunnen overschakelen op een ander filter als er één is vervuild.

De vacuümmeter wordt na de waterafscheider aangesloten op de zuigleiding van de motor.
De vacuümmeter geeft een indicatie dat het groffilter vervuilt raakt. Doordat het meer moeite kost om de diesel door het filter te zuigen zal de onderdruk na het filter groter worden en dus de meter oplopen.
Een vacuümmeter geeft een vacuüm aan tussen de 0 en de -1 bar.
Bij een niet vervuild groffilter zal de meter tijdens normaal bedrijf ergens rond de -0.1 bar aanwijzen. Dit kan in de loop van de dag ± 0.1 bar variëren o.a. door temperatuurverschillen.
Als de meter gaat oplopen dan zal het filter vervangen moeten worden of dient er te worden overgeschakeld op een ander filter (dit doen bij -0.4 bar).
De vacuümmeter geeft niets aan als het fijnfilter op de motor vervuild is.

afbeelding 25

 Vacuummeter

 

Opvoerpomp.

De opvoerpomp pompt onder een lage druk de brandstof van de tank naar de hogedrukpomp.
Deze pomp wordt bij kleine motoren aangedreven door de nokkenas.
De opvoerpomp is er in verschillende maten, maar de verschillen zijn over het algemeen klein.
De verschillen zitten in de montage van het deksel, met een centrale schroef of met meerdere aan de rand van het deksel en in het materiaal waarvan het membraan is gemaakt.

De oranje stippellijn op de afbeelding is een filtertje dat uitwasbaar is. Vaak is dit een messing plaat die eens in het jaar moet worden gecontroleerd op vuil.

afbeelding 26       afbeelding 27
Hefbomen A & B zijn onafhankelijk van elkaar maar hebben een gemeenschappelijk draaipunt.
Het mechanisme B kan alleen naar beneden trekken en de veer duwt het membraam omhoog.

Als je het brandstofsysteem wilt ontluchten omdat je b.v. het filter heb vervangen dan kan je met het opvoerpompje de brandstof naar het volgende ontluchting’s punt pompen,
dit is in de meeste gevallen het fijnfilter.

Het kan zijn dat het opvoerpompje niet werkt, dan zit wellicht de aandrijfnok tegen het bedieningsmechanisme aan. Om dit op te lossen dien je het vliegwiel een beetje te verdraaien, dan zal dit mechanisme vrij komen en kan je het pompje bedienen. Mocht je nog steeds geen tegendruk in het hendeltje voelen dan is het mogelijk dat één van de klepjes stuk is waardoor de brandstof niet word opgepompt. Ook kan het zijn dat het membraan in de pomp is gescheurd. Als dit het geval is zal je meestal brandstof zien lekken door het verklikkergaatje wat in onderkant van de pomp zit.

Fijnfilter

Er zijn veel motormerken, maar de werking en de constructie van het fijnfilter is bij alle motoren bijna identiek.
Het verschil kan zijn dat er dubbele filters zijn geplaatst om voldoende capaciteit te hebben.
De brandstof die door het opvoerpompje wordt aangeleverd gaat via dit filter naar de inspuitpomp.
Het filterelement bestaat uit een metalen bus, met daarin een speciaal gevouwen papieren filter. Het papieren filterelement is zo gevouwen dat in de kleine ruimte circa 3m2 oppervlakte beschikbaar is om de brandstof te filteren.
Dit soort filterelementen worden geschroefd aan een filterhuis dat op de motor is vast gemonteerd.
Bij oudere motoren hangt er nog een gesloten filterhuis waar een wegwerp filterelement in wordt geplaatst. Op nieuwe motoren worden vaak filters gebruikt die je net zoals bij een oliefilter op een filterhuis schroeft.

afbeelding 28                     afbeelding 29

Filterhuis                                    Los filterelement

afbeelding 30

Dit filter is jaren niet vervangen en er is ook geen groffilter aanwezig geweest, anders was dit filter niet zo vies geweest.

afbeelding 31        afbeelding 32

Filterhuis met filterelement

Het verwisselen van het fijnfilter.

Een aantal tips:

  • Zorg ervoor dat de brandstofkraan bij de tank dicht staat.
  • Zorg voor genoeg oude doeken.
  • Zet een emmer met een plasticzak erin klaar, deze kan goed dienst doen door de plasticzak om en onder het filter te houden bij het losschroeven.
  • De brandstof loopt dan bij het losdraaien in de zak.
  • Let op dat de retourleiding niet gaat hevelen vanuit de tank.
  • Een filter zit meestal met een centrale bout vast met daaronder een roodkoper afdichtringetje, dit moet bij vervanging van het filter ook worden vervangen.
    Dit om lekkage van diesel maar ook van lucht te voorkomen.

In de meeste gevallen hoeft er slechts een centrale bout losgedraaid te worden om het filter van het huis te scheiden.
Als je het filterelement weg hebt genomen dan kan je het nieuwe plaatsen.
Zorg er wel voor dat het filterhuis is schoongemaakt en de oude O-ring is verwijderd.
Let hierbij wel op dat je een nieuwe O-ring gebruikt die de afdichting tussen het filter en het filterhuis bewerkstelligt. De O-ring is meestal meegeleverd in de verpakking.
Met het plaatsen van de nieuwe O-ring moet men voorzichtig te werk gaan. Dit omdat de O-ring eigenlijk een rechthoekige doorsnede heeft en snel verdraait bij montage, met als gevolg dat het filter niet goed afsluit en kan lekken.
Monteer vervolgens het nieuwe filter en draai de ontluchtingsschroef open.
Er zit een klein gaatje in die schroef waardoor lucht uit het filter kan ontsnappen, zodra je de tankafsluiter hebt geopend en de diesel oppompt.
Als er diesel zonder lucht uit het ontluchtingsboutje komt kan je deze dicht draaien en de boel netjes droogmaken.

Filterhuis element met filterelement.

afbeelding 33